سلسله سخنرانی های حجت الاسلام و المسلمین استاد مرتضی جوادی آملی در ماه مبارک رمضان، با موضوع «عقل وحیانی از منظر قرآن کریم و روایات» هر روز پس از اقامه نماز ظهر و عصر در محل در مسجد بنیاد بین المللی علوم وحیانی اسراء  برگزار می شود. 

لینک پخش زنده مراسم سخنرانی: 
↙️ تلویزیون اینترنتی اسراء: 
 tv.esra.ir  
↙️ لینک پخش مستیم:
https://el.esra.ir/ch/aghl-v-vahy​​​​​​​​

حجت الاسلام و المسلمین استاد مرتضی جوادی آملی در این جلسه با تبیین جایگاه عقل در منظومه معرفتی اسلام، اظهار داشت: عقل سرمایه وجودی انسان و برترین موهبتی است که خدای عالم به بشر عطا کرده و او را به این کرامت مکرّم ساخته است. عقل چراغ راه انسانیت است؛ چراغی که خداوند در اختیار بشر قرار داد تا نه در مقام معرفت و شناخت گمراه شود و نه در مقام عمل منحرف گردد.

استاد مرتضی جوادی آملی با اشاره به دو ساحت عقل نظری و عقل عملی افزود: هم عقل نظری ما و هم عقل عملی ما در پرتو وحی درخشان، پاک و منزه می‌گردد. عقل، مأموریت ذاتی دارد که حق را از باطل، خیر را از شر، و زیبایی را از زشتی ممتاز سازد.

ایشان تصریح کرد: حضرت والد، حضرت آیت الله جوادی آملی سال‌ها نفس گرامی و سخنان ارزشمند ایشان در همین منبر و این مکان، روشنگر راه طالبان حقیقت بوده است و عقل، به‌ویژه عقل وحیانی، در بیان ایشان به‌صورت روشن و نظام‌مند تبیین شده است. شایسته است جامعه علمی، به‌ویژه جامعه حوزوی، این مسیر را که مشعل فروزان الهی است، بیش از پیش در میدان معرفت و عمل وارد سازد.

ایشان با اشاره به ریشه‌های برخی انحرافات فکری و اجتماعی گفت: بخش قابل توجهی از انحرافاتی که در جامعه مشاهده می‌شود، ناشی از بی‌توجهی به حقیقت عقل است. بی‌تردید نقل شریف و روایات، روشنگر راه‌اند؛ اما خدا نکند که انسان بدون عقل به سراغ نقل برود. بسیاری از انحرافات دینی از آن‌جا پدید آمده که افراد بدون بهره‌گیری از چراغ عقل، به سراغ روایات رفته‌اند و نتوانسته‌اند عام و خاص، مطلق و مقید و مراتب فهم را از یکدیگر تشخیص دهند.

ایشان در ادامه با تبیین جایگاه عقل در نشئه دنیا خاطرنشان کرد: ما در این عالم با آمیزش حق و باطل روبه‌رو هستیم. توحید در کنار شرک، ایمان در کنار کفر، عدالت در کنار ظلم قرار دارد. این نشئه طبیعت، محل خلط و ابتلاست و عقل برای همین تمییز به انسان عطا شده است.

این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به دو آسیب اساسی در مسیر انسان، گفت: انسان با دو مشکل عمده مواجه است: یکی شبهه علمی و دیگری شهوت عملی. شبهه علمی با عقل نظری و شهوت عملی با عقل عملی درمان می‌شود. اما عقل در مرتبه بشری، نیازمند هدایت و تزکیه وحی است. وحی است که عقل را از شوائب و انحرافات پاک می‌سازد و آن را به عقل خالص و ناب تبدیل می‌کند.

ایشان با تبیین معنای «عقل وحیانی» تصریح کرد: ما عقل را به‌تنهایی مصون از خطا نمی‌دانیم. عقل اگر در پرتو وحی شکوفا نشود، ممکن است در اسارت هوا و هوس قرار گیرد. از این‌رو، عقل وحیانی عقلِ نجات‌بخش است؛ عقلی که در سایه هدایت الهی، از لغزش در حوزه نظر و خطیئه در حوزه عمل مصون می‌ماند.

ایشان تأکید کرد: در نظام امکان، چیزی بالاتر از وحی وجود ندارد که بتواند عقل را به‌طور کامل منقّح و منزه سازد. باید عقل را در خدمت وحی برد، نه در خدمت برداشت‌های صرفاً نقلی. روایات ارزشمندند، اما تا به مرز عصمت وحی نرسند، نیازمند سنجش عقلانی‌اند.
​​​​​​​
گفتنی است این سلسله جلسات روزهای شنبه تا چهارشنبه هر هفته تا پایان ماه مبارک رمضان،  ادامه خواهد داشت.